Autori: AINOW Society · Kërkime dhe opinione · 2025-12-18 · 2 min lexim
Studimi i ADS dhe hibrid.info për përgjigjet gjeopolitike të ChatGPT, DeepSeek dhe Alice dhe pjesëmarrja e AINOW në diskutimin për integritetin e informacionit.
Në dhjetor 2025, ADS dhe hibrid.info publikuan raportin “E vërteta sipas chatbotëve: studim mbi përhapjen e narrativave përmes chatbotëve me IA”. AINOW Society mori pjesë në procesin kërkimor dhe në tryezën me shumë palë për modelet e mëdha gjuhësore dhe integritetin e informacionit. Raporti shqyrtoi si u përgjigjen chatbotët me IA pyetjeve të ndjeshme gjeopolitike, me fokus Kosovën dhe Ballkanin Perëndimor.
Pse ka rëndësi ky kërkim
Gjithnjë e më shumë njerëz u drejtojnë chatbotëve pyetje që dikur ua bënin gazetarëve, studiuesve ose institucioneve. Ky ndryshim ndikon në formimin e njohurive dhe në përhapjen e kuptimeve politike. Inteligjenca artificiale nuk e zëvendëson opinionin; ajo e riformëson atë në shkallë të gjerë. Në dhjetor 2025, ADS dhe hibrid.info publikuan “E vërteta sipas chatbotëve: studim mbi përhapjen e narrativave përmes chatbotëve me IA”. AINOW Society mori pjesë në këtë kërkim dhe në tryezën për modelet e mëdha gjuhësore dhe integritetin e informacionit.
Çfarë zbuloi studimi
Kërkimi shqyrtoi tri sisteme të përdorura gjerësisht: ChatGPT nga Shtetet e Bashkuara, DeepSeek Chat nga Kina dhe Alice nga Rusia. Këta chatbotë po shërbejnë gjithnjë e më shumë si pika referimi publike. Studimi testoi nëse ata janë neutralë në trajtimin e pyetjeve të ndjeshme gjeopolitike. U përdorën njëqind pyetje neutrale për Kosovën, Ballkanin Perëndimor dhe konflikte të krahasueshme globale. Përgjigjet u analizuan për saktësinë faktike, ngjashmërinë semantike, kornizimin narrativ, modelet e refuzimit dhe ndikimin e vendndodhjes së përdoruesit. E njëjta pyetje shpesh merrte përgjigje të ndryshme sipas sistemit dhe vendndodhjes. ChatGPT dhe DeepSeek Chat kishin saktësi faktike më të lartë, por sërish bënin gabime. Alice shmangte ose riformulonte më shpesh temat politikisht të ndjeshme. Gjuha e rrjedhshme dhe e sigurt krijonte besueshmëri edhe kur përgjigjet ishin të paplota ose të njëanshme.
Roli i AINOW Society
AINOW Society kontribuoi në dialogun kërkimor dhe mori pjesë në tryezën “Të kuptuarit e LLM-ve”, të organizuar nga hibrid.info. Kontributi ynë theksoi se përgjigjja e IA-së nuk është e vërtetë në vetvete dhe kërkon verifikim. Edukimi mediatik duhet të shtrihet edhe te sistemet algoritmike. Gjuhët dhe rajonet më të vogla përballen me rrezik më të lartë shtrembërimi për shkak të përfaqësimit më të dobët në të dhënat e trajnimit. Përgjegjësia për kuptimin e fakteve u takon përdoruesve, institucioneve, edukatorëve dhe gazetarëve. IA e mbështet arsyetimin vetëm kur përgjigjet vihen në dyshim, verifikohen dhe vendosen në kontekst.